«إنَّ هذِهِ أُمَّتُکمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ أَنَا رَبُّکمْ فَاعْبُدُونِ؛ اين است امت شما كه امتي يگانه است، و منم پروردگار شما، پس مرا بپرستيد.» ‌(انبیا/۹۲)

 نغمات شروع تلاوت

به نام خدا


پیش در آمد:
شروع تلاوت از زمان های قدیم در کشور مصر، در مقام بیات معمول بوده است همچنین امروزه آغاز تلاوت در مقام راست نیز رواج پیدا نموده است.
شایان ذکر است یکی از نوابغ فن تلاوت، شروع در صبا و کرد را نیز که فضایی اصیل و مشابه مقام بیات دارند را نیز وارد حوزه حرفه تلاوت قرآن نمود.
بدین جهت در این مجال، نغمات مختلف را که یک قاری می تواند در شروع تلاوتش به کار گیرد با یکدیگر بررسی می نماییم.
 فایلهای صوتی دارای حجم پایین (هر کدام حدود 200 کیلوبایت) می باشد.
پس از لمس آدرس و انتخاب مرورگر، صفحه ویژه دانلود فایل که در یکی از سایت های آپلود سنتر می باشد باز میگردد.
در این صفحه روی "دریافت لینک دانلود" و سپس روی "دانلود فایل" کلیک نمایید.
 همچنین در انتهای مطلب، کل مثالها به شکل پوشه زیپ شده جهت دانلود موجود می باشد.

 شروع تلاوت در مقام بیات:
مقام بیات مهمترین مقام موسیقایی در کشور مصر است و تلاوت قرآن معمولا در یکی از نغمات مختلف آن آغاز می گردد ولی از تلوین برخی از این نغمات با یکدیگر نیز برای شروع استفاده شده است.

1-شروع با نغمه بیات دوکاه
اولین نغمه مقام بیات است و درجه شاهد آن، درجه اول بیات می باشد. شروع تلاوت با این نغمه معمولا در آثار قاریان قدیمی، و گاهی نیز به صورت تلوین با دیگر نغمات بیات شنیده می شود.
محدوده حرکت لحنی قاری در این نغمه، سه درجه ابتدایی بیات می باشد.

 2-شروع در ثلاثی بیات
این نغمه مشابه نغمه بیات دوکاه می باشد ولی با این تفاوت که درجه شاهد ثلاثی بیات، درجه 3 بیات است.
معمولا در شروع تلاوت قاریان تقریبا قدیمی مانند استاد مصطفی اسماعیل، استاد منشاوی و گاهی استاد محمد عمران استفاده شده است.

 3-شروع در جنس بیات
در این نغمه از چهار درجه ابتدایی بیات استفاده می گردد و شاهد نغمه درجه 4 بیات می باشد. شروع بسیار رایجی در تلاوت نسل های مختلف می باشد.

 4-شروع با نغمه بیات نوا
در این نغمه نیز شاهد نغمه درجه 4 بیات است ولی تفاوت آن با جنس بیات دو مورد است:
الف- برخلاف جنس بیات، در این نغمه توقف قاری در قفله، بر درجه 4 بیات است.
ب- در نغمه بیات نوا، به درجه پنجم بیات نیز اشاره کوتاهی میگردد ولی در جنس بیات، فقط چهار درجه اول بیات استفاده می شود.
شروعی است که در تلاوت قاریان مختلف بویژه نسل های جدیدتر زیاد استفاده می شود.

 5-شروع با نغمه بیات حسینی
درجه شاهد این نغمه، درجه 5 بیات است. همچنین محدوده اصلی حرکت لحنی قاری در این نغمه، درجات 5و6و7 بیات می باشد.
نکته:
شروع تلاوت با این نغمه در تلاوت قاریان برتر مصری کمتر شنیده می شود. ولی در مسابقات قرآن، برای اوج گیری سریع، از آن استفاده می شود.

شروع در مقام راست
شروع در این مقام جزو شروع های استاندارد بوده و تعدادی از قراء فنان مانند اساتید محمد رفعت، عبدالفتاح شعشاعی و محمد حصان و ... از آن استفاده نموده اند.