«إنَّ هذِهِ أُمَّتُکمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ أَنَا رَبُّکمْ فَاعْبُدُونِ؛ اين است امت شما كه امتي يگانه است، و منم پروردگار شما، پس مرا بپرستيد.» ‌(انبیا/۹۲)

 مقامات اصلی و فرعی تلاوت

به نام خدا

1 - مقام بیات (بیات - نهاوند)
2 - مقام راست (راست — راست)
3 - مقام حجاز (حجاز - راست)
4 - مقام سه گاه (سه گاه - راست)
5 - مقام عجم (عجم — عجم)
6 - مقام نهاوند (نهاوند — حجاز)
7 - مقام کرد (کرد — کرد)
8 - مقام نکریز (نکریز — نهاوند)
9 - مقام صبا (صبا - حجاز)، متداخل
10 - مقام صبازمزم (صبازمزم - حجاز)، متداخل
11 - مقام اثرکرد (عقد اثرکرد — حجاز)


مقامات فرعی تلاوت :

 - مقامات فرعی بیات :

الف- ترکیب بیات - حجاز (مقام شوری)
ب- ترکیب بیات - راست (مقام حسینی) یا (مقام طاهر)
پ- ترکیب بیات — بیات (مقام حسینی، فرم دوم)
ج- ترکیب بیات - بیات (مقام حسینی عشیران)
د- ترکیب بیات - عجم (مقام نهفت)
و- ترکیب بیات — کرد ( مقام بیات، فرم دوم)
ه- ترکیب بیات — سه گاه (مقام حسینی، فرم سوم)

- مقامات فرعی راست :

الف- ترکیب راست - راست (نیشابورک)
ب- ترکیب راست — بیات (نوروز راست)
پ- ترکیب راست — حجاز (سوزناک)
ت- ترکیب راست — نهاوند (سوزدل آرا) و (مایه راست)
ج- ترکیب راست — عجم (ماهور)
د- ترکیب راست — صبا (دلنشین)
و- ترکیب راست — سه گاه (مقام نیشابورک راست، فرم دوم)
ه- ترکیب راست — کرد (اصفهان*)
*در مقام اصفهان بین اهل فن اختلاف نظر وجود دارد

 - مقامات فرعی حجاز :

ج- ترکیب حجاز - عجم (زنکران)
د- ترکیب حجاز - نهاوند (حجاز عجمی) یا (بیات اصفهان)
و- ترکیب حجاز — کرد (حجازعجمی، فرم دوم)
الف- ترکیب حجاز — بیات (عزال)
ب- ترکیب حجاز — حجاز (حجاز کار) و (شاهناز)
ه- ترکیب حجاز — سه گاه (مقام حجاز، فرم دوم)

 - مقامات فرعی سه گاه :

الف- ترکیب سه گاه - صبا (بستنکار)
ب- ترکیب سه گاه - حجاز (هزام)
ج- ترکیب سه گاه - بیات (عراق)
د- ترکیب سه گاه - نهاوند (اوشار) و (المایه)
و- ترکیب سه گاه - عجم (فرحناک)
ه- ترکیب سه گاه - سه گاه (سه گاه بلدی)

 - مقامات فرعی عجم :

الف- ترکیب عجم — حجاز (شوق افزا)
ب- ترکیب عجم — راست (چهارگاه)

6⃣ - مقامات فرعی نهاوند :

الف- ترکیب نهاوند - نهاوند (فرح فزا)
ب- ترکیب نهاوند - حجاز (نهاوند مرصع)
ج- ترکیب نهاوند - راست (سلطانی)
د- ترکیب نهاوند — بیات (عشاق مصری)
و- ترکیب نهاوند — کرد (نهاوند کردی)
ه- ترکیب نهاوند — عجم (شوق آور)
ی- ترکیب نهاوند — نهاوند (نهاوند کبیر)


 - مقامات فرعی کرد :

الف- ترکیب کرد - حجاز (طرزنوین)
ب- ترکیب کرد - نهاوند (حجازکار کرد)
و- ترکیب کرد - کرد (لامی)
ج- ترکیب کرد - صبا (شوق طرب)
د- ترکیب کرد — حجاز (شهناز کردی)

 - مقامات فرعی نکریز :

الف- ترکیب نکریز — حجاز (نواثر)
ب- ترکیب نکریز — راست (پسندیده)

 - مقامات فرعی صبا :

الف- در الحان تلاوت، مقام صبا فاقد مقام فرعی است!! (از ترکیبی بهره مند نیست) و آنچه از تلوین بین صبا و دیگر گام ها (مثلا عجم) می شنویم، در واقع یک انتقال (مدگردی) می باشد و ترکیبی در کار نیست.
استفاده از کلمه #تلوین در این موارد راهگشاست.

ب- همچنین استفاده از ترکیب سه گاه - صبا که گاهی بین فرازهای مقام صبا شنیده می شود و به آن مقام بستنکار گفته شده، زیر مجموعه مقام سه گاه به شمار می رود نه جزو مقامات فرعی صبا.

ج- ترکیب بین جنس صبا و جنس حجاز در قالب خود مقام صبا اجرا می گردد (تلاوت شیخ صدیق منشاوی و گاهی محمود علی البناء) و مقام فرعی جدیدی محسوب نمی گردد.

- مقامات فرعی صبازمزم:

الف- در الحان تلاوت، مقام صبازمزم از مقام فرعی بهره مند نیست بلکه اغلب، انتقال بین صبازمزم و کرد (در فضای اجرای مقام کرد) و برای تزیین مقام کرد استفاده شده است.

ب- همچنین گاهی انتقال بین نهاوند و صبازمزم (در فضای اجرای مقام نهاوند یا فرعیات مقام نهاوند) شنیده می شود.
در نتیجه استفاده از صبازمزم بیشتر جهت تزیین مقام های دیگر می باشد و شخصیت چندان مستقلی در تلاوت ندارد.


11- مقامات فرعی اثرکرد:

با اینکه مقام اثرکرد نیز مقام کاملا مستقلی است ولی در تلاوت فاقد مقام فرعی است و در حین اجرا معمولا با تلوین مقام اصلی کرد و یا بیات به کار می رود.


 قراداد داخلی مطلب:

ما در این مطلب برای نمایش اتصال یا انفصال بین اجناس مقامات از نماد زیر استفاده نمودیم. زیرا که به خلوت شدن مطلب کمک می کند.

1 - اتصال بین دو جنس: با استفاده از یک خط تیره (-)
مثلا (بیات - حجاز: مقام فرعی شوری)

2 - انفصال بین دو جنس: با استفاده از دو تا خط تیره (--)
مثلا (راست — بیات: مقام فرعی نوروز راست)