«إنَّ هذِهِ أُمَّتُکمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ أَنَا رَبُّکمْ فَاعْبُدُونِ؛ اين است امت شما كه امتي يگانه است، و منم پروردگار شما، پس مرا بپرستيد.» ‌(انبیا/۹۲)

معرفی کتاب تاريخ تفسير قرآن كريم‏

نام كتاب: تاريخ تفسير قرآن كريم‏
پديدآور: جلاليان، حبيب ‏الله‏
موضوع: تاريخ تفسير
زبان: فارسى‏
تعداد جلد: 1
ناشر: اسوه‏
مكان چاپ: ايران- تهران‏
سال چاپ: 1378 ه. ش‏
نوبت چاپ: 4
ملاحظات: موضوعى‏
تاريخ تفسير قرآن‏
معرفى كتاب‏
نام كتاب: تاريخ تفسير قرآن كريم‏
مؤلف: حبيب الله جلاليان‏
كتاب درباره تاريخ تفسير قرآن نوشته شده است مؤلف محترم مطالب را در 3 قسمت( بخش) بيان كرده است‏
قسمت اول مربوط است به معناى واژه تفسير و تاويل و تفاوت آن دو با يكديگر، كه پس از بيان معناى لغوى و اصطلاحى اين دو، تفاوت آنها را بيان كرده است. آنگاه ضرورت تفسير قرآن كريم را با استفاده از چند آيه توضيح داده، جايگاه تفسير در عصر پيامبر( ص) و صحابه و تابعين را بيان كرده، مشهورترين مفسران هر دوره را نام مى‏برد.
قسمت دوم: اين قسمت مربوط است به تفسير قرآن در عصر تدوين، وى در ابتدا اولين مدوّن تفسير قرآن را در بين افرادى همچون: ابن عباس، سعيد بن جُبير، فَرّاء نحوى، عِكرمه و ابن جُريح، مورد بحث قرار داده، نتيجه مى‏گيرد كه اولين فرد سعيد بن جُبير مى‏باشد
آنگاه به سير پيدايش تفسير عقلى پرداخته با استفاده از برخى‏از آيات و روايات ائمه معصومين( ع) جايگاه آن را تشريح مى‏كند در بخش ديگر، تفسير به مأثور را توضيح داده، علل ضعف پاره‏ايى از تفاسير به مأثور را بيان مى‏كند.
در ادامه مساله ورود اسرائيليات در تفسير قرآن كريم و شخصيت‏هايى كه در اين باره نقش مؤثر داشته‏اند بررسى شده است‏
قسمت سوم: در اين قسمت تفسير در نزد معتزله، شيعه اماميه و خوارج مورد بررسى قرار گرفته است.
در قسمتى ديگر، مفسران شيعه را در هفت طبقه تقسيم‏بندى كرده، معروفترين هر كدام از طبقات را همراه با نام كتاب تفسيرى او معرفى مى‏كند.
در پايان اين قسمت، تفسير علمى قرآن را مطرح كرده برخى از تفاسير علمى را معرفى مى‏كند.
ويژگى‏ها
1- متن كتاب سليس و روان مى‏باشد
2- سعى كرده است كه آراء و نظريات شيعه را بيان نمايد.
3- در بيان مطالب در كنار آيات از روايات نيز استفاده كرده است‏
4- مباحث كتاب سير منطقى دارد.
5- تفاسير شيعه و اهل سنت در دو قسمت جداگانه مورد بحث قرار گرفته است‏
اشكالات:
1- كتاب فهرست منابع و مآخذ ندارد
2- از منابع اوليه و اصلى كمتر استفاده كرده است‏
3- برخى از مطالب موجود در كتاب، رابطه‏ايى با موضوع بحث ندارد مثلا در بحث روش پيامبر( ص) و اهل بيت( ع) در تفسير، بحث عدم تحريف قرآن و ادله آن آورده شده است.
4- برخى از مطالب تكرارى است مثلا در صفحه( 56) از ابن عباس به عنوان مفسر مشهور صحابه، نام برده آن را معرفى مى‏كند در صفحه( 85) نيز عنوان مفسرين مشهور صحابه وجود دارد كه ابن عباس را نيز ذكر كرده است‏
نسخه شناسى:
كتاب يك جلد، متن آن فارسى، داراى 236 صفحه مى‏باشد كه مشخصات آن به قرار زير مى‏باشد:
1- نوع كاغذ: اعلاء
2- جلد: شوميز
3- نوبت چاپ: چهارم‏
4- تاريخ انتشار: سال 1378 هجرى شمسى‏
5- ناشر: انتشارات اسوه- وابسته به سازمان اوقاف و امور خيريه‏
6- تيراژ: پنج هزار نسخه‏
7- داراى فهرست موضوعات كتاب‏
8- مولف: حبيب الله جلاليان‏
9- كتاب: تاريخ تفسير قرآن‏