«إنَّ هذِهِ أُمَّتُکمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ أَنَا رَبُّکمْ فَاعْبُدُونِ؛ اين است امت شما كه امتي يگانه است، و منم پروردگار شما، پس مرا بپرستيد.» ‌(انبیا/۹۲)

معرفی تفسير سورة الكوثر

نام كتاب: تفسير سورة الكوثر
پديدآور: عاملى، جعفر مرتضى‏
موضوع: پاسخ به سؤالات و شبهات قرآنى‏
زبان: عربى‏
تعداد جلد: 1
ناشر: المركز الإسلامي للدراسات‏
مكان چاپ: لبنان- بيروت‏
سال چاپ: 1419 ه. ق‏
نوبت چاپ: 1
سيد جعفر مرتضى عاملى‏
معرفى اجمالى:
« سيد جعفر مرتضى عاملى» محقق و نويسنده برجسته معاصر شيعه در سال 1364 ق، در جبل عامل لبنان ديده به جهان گشود، در سال 1382 ق به جهت تحصيل علوم دينى به نجف اشرف مهاجرت كرد و پس از شش سال به حوزه علميه قم منتقل و بيش از دو دهه در اين حوزه به تحصيل، تدريس و پژوهش پرداخت.
از اين ايشان تاكنون بالغ بر بيست عنوان كتاب منتشر شده است كه معروف‏ترين و گسترده‏ ترين آنها كتاب« الصحيح من سيره النبى الاعظم( ص)» در زندگانى رسول الله( ص) و« الصحيح من سيره الامام على( ع)» است.
ايشان در مورد اساتيد خود مى گويد:« در مورد اساتيدم بايد بگويم كه من هر كجا درس مناسب بود، در آن شركت مى ‏كردم و هنوز هم اين حالت طلبگى را حفظ كرده‏ام....»
آثار ايشان در پيراستن و تصحيح ديدگاه‏ها نسبت به حوادث و رويدادهاى تاريخ اسلام جايگاه بلندى دارند. تتبّع وسيع، ارزيابى دقيق، ريشه‏يابى هوشمندانه از حوادث و سير آنها، تحريف‏زدايى و نماياندن حقايق و واقعيت‏ها، نشان دادن دستهاى جعل و تحريف و افشاء چهره‏هاى مزوّر و فريب‏گر، از ويژگى‏هاى برجسته آثار وى است.

آثار:
1- الصحيح من سيرة النبى الاعظم( ص)
2- دراسات و بحوث فى التاريخ و الاسلام‏
3- ابن عباس و اموال البصره‏
4- الزواج الموقت فى الاسلام‏
5- الحياة السياسية للامام الرضا( ع)؛ كه به فارسى نيز ترجمه شده است.
6- الحياة السياسية للامام الحسن( عليه السلام) فى عهد الرسول( ص) و الخلفاء الثلاثة بعده؛ اين كتاب نيز به فارسى ترجمه شده است.
7- الحياة السياسية للامام الجواد( ع)؛ به فارسى نيز ترجمه شده است.
8- اكذوبتان حول الشريف الرضى.
9- حديث الافك( تاريخ و دراسة).
10- المواسم و المراسم؛ به فارسى نيز ترجمه شده است.
11- موقع ولاية الفقيه من نظرية الحكم فى الاسلام.
12- ولاية الفقيه فى صحيحة عمر بن حنظله.
13- حقايق هامة حول القرآن الكريم.
14- الاسلام و مبدأ المقابلة بالمثل؛ به فارسى نيز ترجمه شده است.
15- سلمان الفارسى فى مواجهة التحدى.
16- ادارة الحرمين الشريفين فى القرآن الكريم.
17- السوق فى ظل الدولة الاسلامية.
18- الآداب الطبّية فى الاسلام.
19- تحقيقى درباره تاريخ هجرى.
20- ابوذر: مسلمان يا سوسياليست.
21- نقش الخواتيم لدى الائمة الاثنى عشر( عليهم السلام).
22- الخوارج: تاريخياً و سياسياً.
تفسير سورة الكوثر
معرفى اجمالى‏
« تفسير سورة الكوثر» اثر علامه سيد جعفر مرتضى عاملى، كتابى است مختصر در تفسير سوره مباركه كوثر كه به زبان عربى نوشته شده است.
ساختار
كتاب با مقدمه نويسنده آغاز و مطالب در يك تمهيد و سه بخش، تنظيم شده است.
نويسنده، هر آيه از سوره كوثر را در يك بخش، تفسير كرده است.
گزارش محتوا
در مقدمه نويسنده به اهميت سوره كوثر و به نكاتى پيرامون كتاب حاضر، اشاره شده است( مقدمه نويسنده، ص 7- 11).
در تمهيد، ابتدا به بيان فضيلت قرائت سوره كوثر اشاره گرديده و سپس، به مطالب زير، پرداخته شده است: سبب نزول سوره كوثر، خبرهاى غيبى در اين سوره، در مكه نازل شدن آن و پيوند دادن ارزش‏ها به امور واقعى و ملموس( تمهيد، ص 15- 19).
پيرامون سبب نزول اين سوره، دو قول وجود دارد. بر طبق يكى از آن‏ها، ابتر خوانده شدن پيامبر( ص) از طرف عمرو بن عاص سبب نزول دانسته شده و بر طبق ديگرى، اين فعل قبيح به عاص بن وائل سهمى نسبت داده شده است( همان، ص 16- 17).
نويسنده، فراوانى ذريه پيامبر( ص) از نسل حضرت زهرا( س) و همچنين ابتر و مقطوع ‏النسل شدن همان كسى كه به شماتت پيامبر( ص) پرداخت را از اخبار غيبى اين سوره دانسته است( همان، ص 17- 18).
در قسمت اول، آيه«إنا أعطيناك الكوثر»تفسير شده است. اولين مطلبى كه نويسنده پيرامون اين آيه مطرح كرده است، اين نكته مى‏باشد كه چرا خداوند در اينجا، از صيغه جمع استفاده كرده و نگفته است« إنى أعطيتك»؟ در جواب به اين پرسش، وى به اين امر اشاره دارد كه گاهى مقام الوهيت كه به معناى جباريت، قدرت، غنا، قهاريت، تفرد، استحقاق عبادت و... مى‏باشد، مد نظر بوده و گاهى مقام ربوبيت كه متضمن معناى تدبير، خلق، رزق، شفاء، رحمانيت، رحيميت و... مى‏باشد، مراد است. در صورتى كه مقصود، تأكيد بر انحصار صفت الوهيت يا ربوبيت حقيقى به خداى سبحان باشد، صيغه مفرد به كار مى‏رود نه جمع.
اما در آنجا كه صيغه جمع استعمال مى‏شود، گاهى مقصود، اظهار عزت و عظمت مناسب با مقام الوهيت است... و گاهى مراد، اشاره به مقام ربوبيت است؛ بنابراين، وقتى مثلا هدف، اشاره به واسطه‏هاى در خلق يا رزق يا... باشد، صيغه جمع به كار مى‏رود، مثل آيه مورد بحث( همان، ص 29- 31).
در بخش دوم، به تفسير آيه«فصل لربك و انحر»پرداخته شده است. وجود صفات الوهيت در كسى كه كوثر را عطا مى‏كند، دليل گفتن«فصلِّ»به‏جاى« فاعبد الله» است؛ چراكه عبادت گاه از سر خوف است، گاه از سر طمع، گاه از سر شكر و امتنان و... و اگر گفته مى‏شد« اعبد»، جهت اين عبادت مشخص و معلوم نمى‏گرديد... ولى چون« صلاة» هم عبادت را در نهان خود دارد و هم شكر با قلب و لسان و جوارح را، لفظ« صل» مناسب مى‏باشد. عبادت شاكرين، خائفين و طامعين، دليل گفتن«لربك»به‏جاى« لله سبحانه و تعالى»، آغاز به الوهيت و انتها به ربوبيت، نظر مفسرين پيرامون«و انحر»و مقصود خداوند از آن و... از جمله مباحث مطرح‏شده در اين بخش مى‏باشد( همان، ص 55- 78).
در آخرين بخش،«إن شانئك هو الأبتر»تفسير شده است. در اين بخش، به بررسى اين نكات كه دليل برخورد تند و شديد با كسى كه به شماتت پيامبر( ص) پرداخته، چيست؟ چرا« شانئ» با صيغه اسم فاعل آمده؟ چرا كلمه« هو» بعد از شانئ ذكر شذده؟ چرا« ابتر» با الف و لام آمده؟ و... پرداخته شده است( همان، ص 85).
وضعيت كتاب‏
فهرست مطالب، در انتهاى كتاب آمده است.
پاورقى‏ها به ذكر منابع اختصاص يافته است.
منابع مقاله‏
مقدمه و متن كتاب.